Eski Binalarda Mevcut EMT Hatlarının Revizyonu ve Genişletilmesi

Giriş: Eski EMT Hatları Neden Sorun Olur?

Birçok eski bina hâlâ EMT borularla döşenmiş elektrik altyapısını kullanmaktadır. EMT sistemleri dayanıklı ve uzun ömürlüdür; ancak kullanım amacı değişen, yükü artan ve teknolojisi yenilenen binalarda mevcut hatlar artık yetersiz kalır.

Bugün bir ofis binası:

• Daha fazla data hattı ister

• Daha fazla güç tüketir

• Daha fazla otomasyon barındırır

Bu noktada soru şudur:
Mevcut EMT hatlarını tamamen sökmek mi gerekir, yoksa revize edip genişletmek mümkün mü?

1. Mevcut EMT Hatlarının Durum Analizi

Revizyona başlamadan önce yapılması gereken ilk şey tespit çalışmasıdır.

1.1. Fiziksel Durum Kontrolü

Aşağıdaki kontroller mutlaka yapılmalıdır:

• Borularda ezilme, çatlama var mı?

• Bağlantı noktalarında gevşeme mevcut mu?

• Korozyon veya nem izi görülüyor mu?

Eski EMT borular genellikle sağlamdır ancak bağlantı elemanları zayıflamış olabilir.

1.2. Doluluk Oranı Kontrolü

Bir EMT hattının içine zamanla:

• İlave kablolar çekilmiş

• Kablolar düzensiz yerleştirilmiş

olabilir.

📌 Kural:
EMT boru iç doluluk oranı genellikle %40–50’yi geçmemelidir.
Bu oran aşıldıysa genişletme zorunludur.

2. Revizyon mu, Tam Değişim mi?

Her eski EMT hattı sökülmek zorunda değildir.

Revizyon yeterliyse:

• Borular mekanik olarak sağlamsa

• Topraklama sürekliliği varsa

• Çap yeterliyse

mevcut sistem korunabilir.

Tam değişim gerekiyorsa:

• Borular ciddi korozyona uğramışsa

• Güzergâh yeni kullanım için uygun değilse

• Yönetmeliklere açıkça aykırıysa

yenileme kaçınılmazdır.

3. EMT Hatlarının Genişletilmesi Nasıl Yapılır?

3.1. Paralel Hat Açma

En güvenli yöntemlerden biridir.

• Mevcut EMT hattı korunur

• Yanına yeni EMT hattı çekilir

• Yük dağıtılır

Bu yöntem özellikle:

• Data + enerji ayrımı

• Yeni otomasyon hatları

için idealdir.

3.2. Çap Büyütme (Segmental Değişim)

Tüm hattı değil, yalnızca:

• Yoğunlaşan bölümleri

• Pano çıkışlarını

• Kat geçişlerini

daha büyük çap EMT ile değiştirmek mümkündür.

3.3. Yeni Branşmanlar (T-Çıkışlar)

Mevcut EMT hattından:

• Yeni cihazlar

• Yeni odalar

için kontrollü branşman alınabilir.

⚠️ Ancak:

• Her T-çıkış ek yük demektir

• Boru içi çekme direnci artar

Bu nedenle mühendislik hesabı şarttır.

4. Kablo Çekme Zorlukları ve Çözümleri

Eski EMT hatlarında en büyük sorun kablo çekme direncidir.

Karşılaşılan problemler:

• Sertleşmiş eski kablolar

• Boru içi pürüzlenme

• Fazla dirsek sayısı

Çözümler:

• Kablo çekme jeli kullanımı

• Dirsek noktalarına erişim kutuları ekleme

• Gerekirse segment açıp yeniden kapama

5. Topraklama ve Süreklilik Kontrolü

Eski binalarda EMT borular genellikle:

• Topraklama hattı olarak da kullanılmıştır

Revizyon sırasında:

• Süreklilik ölçümü yapılmalı

• Bağlantı noktaları temizlenmeli

• Gerekirse ek topraklama ile güçlendirilmelidir

Topraklaması zayıf bir EMT hattı yangın ve EMI riski taşır.

6. Yönetmelikler ve Güncel Standartlar

Eski sistemler, bugünkü standartları karşılamayabilir.

Dikkat edilmesi gereken başlıca standartlar:

• TS EN 61386

• NEC Article 358

• Yangın yönetmelikleri

• Kaçak akım ve topraklama şartları

Revizyon, eski sistemi olduğu gibi bırakmak değil; güncel kurallara yaklaştırmaktır.

7. Kullanım Amacına Göre Revizyon Yaklaşımı

Ofis Binaları

• Data yoğunluğu artmıştır

• EMI hassasiyeti yüksektir

➡️ EMT revizyonu + ekranlı kablolar önerilir.

Konutlar

• Yük artışı sınırlıdır

• Estetik ön plandadır

➡️ Gizli EMT hatları korunur, açık hatlardan kaçınılır.

Ticari ve Endüstriyel Yapılar

• Enerji ihtiyacı yüksektir

• Gelecekte genişleme olasıdır

➡️ Paralel EMT genişletme en doğru yaklaşımdır.

8. Revizyon Sırasında Yapılan Yaygın Hatalar

• Mevcut hattı zorlayarak fazla kablo eklemek

• Topraklama sürekliliğini ölçmeden işlem yapmak

• Eski kelepçe ve bağlantıları aynen kullanmak

• Yeni ve eski EMT çaplarını uyumsuz bağlamak

Bu hatalar kısa vadede çalışır gibi görünür, uzun vadede sorun çıkarır.

9. Gerçek Uygulama Örneği

1970 yapımı ofis binası:

• Mevcut EMT hatları korunarak

• Data hatları için paralel EMT çekildi

• Kat geçişlerinde çap büyütme yapıldı

Sonuç:

• Duvarlar kırılmadı

• Bina kapatılmadan revizyon tamamlandı

• Sistem geleceğe hazır hale geldi

10. Sonuç

Eski binalarda EMT hatlarının revizyonu, doğru planlama ile hem ekonomik hem de güvenli bir çözümdür. Tam söküm her zaman gerekli değildir. Mevcut sistemin durumu doğru analiz edilirse, akıllı genişletme ve revizyon ile altyapı uzun yıllar daha sorunsuz kullanılabilir.

Önemli olan şudur:
EMT boru yalnızca metal değil, binanın dolaşım sistemidir.